Wat je nog niet wist over koffie

koffie[1].jpg

Wat je nog niet wist over koffie.
Wat koffie te maken heeft met seks - en enkele andere dingen die je nog niet wist.
Het dagelijks drinken van enkele kopjes koffie houdt je alert, verbetert je geheugenfuncties en verkleint mogelijk de kans op enkele nare ziektes. Koffie is een veelzijdige drank die wereldwijd gedronken wordt, hoewel niet iedereen er goed tegen kan.

De zaden van de koffieplant

De koffieplant stamt oorspronkelijk uit Oost-Afrika. Aan de plant groeien rode, besachtige vruchten waarin zich zaden vormen. De zaden worden geroosterd en worden dan 'koffiebonen' genoemd. Tijdens het roosteren (branden) ontstaat de typische koffiesmaak.

Koffie bevat 800 bio-actieve stoffen

Koffie staat bekend om de cafeïne maar is ook een belangrijke leverancier van mineralen en anti-oxydanten. Koffie bevat polyfenolen, voedingsvezels, kalium, magnesium, mangaan, ijzer en vitamine B3. Om maar een paar stoffen te noemen, want vermoed wordt dat koffie minstens 800 verschillende bio-actieve stoffen bevat. De meeste van die stoffen worden gevormd tijdens het roosteren. Wetenschappers waarschuwen consumenten voor vermeende gunstige eigenschappen van andere cafeïnehoudende dranken, omdat niet bekend is welke andere stoffen in koffie bijdragen aan de effecten van cafeïne of deze juist compenseren.

Koffie en seks

Dat koffie bij veel mensen het gevoel van welbevinden een beetje verhoogt is bekend. Dat is waarschijnlijk een gevolg van het stimulerende effect van koffie op de ‘feelgood’ hormonen dopamine en serotonine. Enkele onderzoeken melden dat het libido van vooral vrouwen tijdelijk kan toenemen door koffie. Sommige wetenschappers zeggen dat van een klein libido-verhogend effect door koffie alleen sprake kan zijn bij mensen die niet dagelijks, maar zo nu en dan koffie drinken. Een flinke kop koffie kan hen helpen ‘in de mood’ te komen, zeker als de koffie in de middag rond 15 uur wordt gedronken. Het stimulerende effect op het lichaam zou dan het grootst zijn. Te veel koffie zou de gunstige werking juist weer teniet doen.

Koffie en cholesterol

Ongefilterde koffie, bijvoorbeeld koffie uit een percolator, heeft een verhoogd gehalte aan caféstol en kahweol, stoffen die verwant zijn aan cholesterol. Deze koffie kan de ldl-/hdl-cholesterolratio in het bloed verslechteren. Papieren filters in koffiezetapparaten houden het grootste deel van de koffievetten tegen.

Koffie tijdens de zwangerschap

De vraag of zwangere vrouwen beter geen koffie kunnen drinken blijft in de wetenschap voorlopig onbeantwoord. “We weten het gewoon niet”, zegt koffie-expert Rob van Dam van de Amerikaanse Harvard Medical School. Er bestaan veel verhalen over een verhoogde kans op complicaties en een lager geboortegewicht bij het kind, maar bewezen zijn ze nooit. Wat precies de effecten zijn van cafeïne op de foetus is niet bekend. Daarom wordt veiligheidshalve bij zwangeren het drinken van veel koffie ontraden. Het Nederlandse Voedingscentrum raadt aanstaande moeders aan niet meer dan 300 milligram cafeïne per dag te drinken uit koffie of andere cafeïnehoudende dranken. Een dosis van 300 milligram staat gelijk aan maximaal 3 kopjes koffie per dag.

Overgevoelig voor cafeïne

Sommige mensen kunnen koffie niet goed verdragen. Een grote gevoeligheid voor cafeïne lijkt de belangrijkste oorzaak. Ze krijgen last van hun maag, voelen zich opgejaagd, slapen slecht, hebben een snellere hartslag of zelfs een tijdelijke onregelmatige hartslag. Experts zeggen dat 2 tot 4 koppen koffie per dag (gelijk aan 200 tot 300 milligram cafeïne per dag) goed verdragen wordt door de meeste mensen. Wie meer dan 4 kopjes koffie per dag drinkt kan last krijgen van slapeloosheid, prikkelbaarheid, stress, overmatig zweten, concentratieverlies, een snelle hartslag, nervositeit en hoofdpijn.

De consumptie van koffie wordt bij oudere vrouwen in verband gebracht met een verhoogde kans op botontkalking (osteoporose). Daarom kunnen vrouwen na de menopauze hun koffieconsumptie het beste beperken tot maximaal 2 kopjes per dag.

Koffie: licht verslavend

Cafeïne heeft bij sommige mensen een licht verslavende werking. Wie na langdurig gebruik ineens stopt met koffiedrinken kan tijdelijk last krijgen van ontwenningsverschijnselen, zoals hoofdpijn en vermoeidheid. Dat gebeurt vooral bij mensen die sterk reageren op cafeïne. Het beste is om niet ineens te stoppen met koffie, maar om de koffieconsumptie in 3 dagen tijd af te bouwen.

Koffie is geen vochtafdrijver

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is koffie bij gewoon gebruik geen diureticum, ofwel een uitdrijver van vocht. Kleine diuretische effecten van koffie op het lichaam treden pas op als in korte tijd een grote hoeveelheid cafeïne van minstens 500 milligram wordt ingenomen, door koffie of andere cafeïnehoudende dranken. Alcohol heeft een sterkere vochtafdrijvende werking.

Auteur: Jan Willem Wensink

Bronnen: BBC, Harvard Medical School, WebMD, NationalGeographic