Koolhydraatarm voedingsschema: wanneer is low carb geschikt voor jouw klant?

“Kan ik niet gewoon wat minder koolhydraten eten?”

Het is een vraag die veel personal trainers, voedingscoaches en sportscholen regelmatig krijgen. Koolhydraatarm eten is populair en wordt vaak gekoppeld aan snel afvallen, minder trek en een stabieler energieniveau.

Maar is een koolhydraatarm voedingsschema automatisch de beste keuze voor iedere klant? Nee. Net als bij ieder voedingspatroon moet het aansluiten op iemands doel, gezondheid, leefstijl, voorkeuren en trainingsbelasting.

In dit artikel lees je wat koolhydraatarm eten precies inhoudt, wanneer het passend kan zijn en waarop je als coach moet letten.

Wat is een koolhydraatarm voedingsschema?

Bij een koolhydraatarm voedingsschema komt minder energie uit koolhydraten en relatief meer uit eiwitten en vetten. Dat betekent meestal dat iemand kleinere hoeveelheden brood, pasta, rijst en aardappelen eet.

Koolhydraten zijn echter meer dan alleen suiker. Ook zetmeel en voedingsvezels zijn koolhydraten. Ze zitten niet alleen in koek, snoep en frisdrank, maar ook in voedzame producten zoals volkorenbrood, peulvruchten, fruit, groente en zuivel.

Koolhydraatarm betekent daarom niet koolhydraatvrij.

Dat onderscheid is belangrijk. Bij een gebalanceerd low-carbmenu blijven gezonde koolhydraatbronnen vaak in kleinere hoeveelheden aanwezig. Een ketogeen voedingspatroon is veel strenger. Daarbij wordt vaak een grens van maximaal 50 gram koolhydraten per dag gebruikt.

Val je sneller af met minder koolhydraten?

Een koolhydraatarm voedingsschema kan helpen bij het afvallen, maar koolhydraten zijn op zichzelf niet de oorzaak van gewichtstoename.

Gewichtsverlies ontstaat wanneer iemand over langere tijd minder energie binnenkrijgt dan hij of zij verbruikt. Dat kan met een koolhydraatarm voedingsschema, maar ook met andere gebalanceerde voedingspatronen.

Low-carbmenu’s bevatten vaak relatief veel eiwit. Eiwitrijke maaltijden kunnen langer een verzadigd gevoel geven en eiwitten spelen een belangrijke rol bij het behouden en opbouwen van spiermassa. Onderzoeken naar het extra behoud van spiermassa tijdens een koolhydraatarm dieet laten echter geen volledig eenduidige resultaten zien. Voldoende beweging en krachttraining blijven daarom belangrijk.

De vraag is dus niet alleen: werkt koolhydraatarm?

Een betere vraag is:

Kan deze klant dit voedingspatroon op een gezonde en praktische manier volhouden?

Wanneer kan low carb bij een klant passen?

Een koolhydraatarm voedingsschema kan in de praktijk passen bij iemand die:

• bewust minder brood, pasta, rijst en aardappelen wil eten;
• graag maaltijden met veel groente en voldoende eiwit eet;
• moeite heeft met grote porties energierijke koolhydraatproducten;
• behoefte heeft aan duidelijke structuur binnen het voedingspatroon;
• het schema goed kan combineren met werk, gezin en sociale momenten.

Dat betekent niet dat iedere klant met een afvaldoel automatisch low carb nodig heeft. Een voedingspatroon werkt uiteindelijk alleen wanneer het voldoende voedzaam, haalbaar en vol te houden is.

Een zeer streng dieet kan tijdelijk resultaat geven, maar is vaak lastig vol te houden. Wanneer iemand na afloop terugvalt in oude gewoonten, komt het verloren gewicht regelmatig weer terug.

Goede coaching richt zich daarom niet alleen op wat een klant tijdelijk weglaat, maar vooral op de gewoonten die iemand op lange termijn kan blijven uitvoeren.

Wanneer is een koolhydraatarm schema minder logisch?

Low carb is niet voor iedere klant de meest passende optie.

Bij intensief of langdurig sporten

Koolhydraten zijn een belangrijke energiebron tijdens intensieve en langdurige inspanning. Ze worden in de spieren en lever opgeslagen als glycogeen. Vooral bij duurtraining, wedstrijden en intensieve trainingssessies kan een te lage koolhydraatinname invloed hebben op de beschikbare energie en het herstel.

Dat betekent niet dat een sporter nooit koolhydraatarm kan eten. De hoeveelheid en timing moeten alleen goed aansluiten op het type training, de intensiteit en het persoonlijke doel.

Bij medische aandoeningen of medicatie

Bij diabetes, andere aandoeningen of medicatie die op de voeding is afgestemd, is extra voorzichtigheid nodig. Een grote verandering in de koolhydraatinname kan invloed hebben op bijvoorbeeld de bloedsuiker en medicatiebehoefte.

Het Voedingscentrum adviseert om een koolhydraatarm dieet onder begeleiding van een diëtist te volgen. Bij diabetes, andere ziekten of bijpassende medicatie is daarnaast overleg met de behandelend arts noodzakelijk.

Een coach moet hierbij dus goed de eigen grenzen bewaken en waar nodig doorverwijzen.

Wanneer het niet bij de klant past

Eet een klant graag brood, fruit, peulvruchten en aardappelen? Dan kan een strikt koolhydraatarm schema onnodig beperkend aanvoelen.

Een minder streng voedingsplan met kleinere porties en betere productkeuzes kan dan realistischer zijn. Het beste schema is niet het schema dat op papier het strengst is, maar het schema dat iemand daadwerkelijk kan toepassen.

Gezonde koolhydraten zijn niet de vijand

Een veelgemaakte fout is dat alle koolhydraten als ongezond worden gezien. Er bestaat echter een groot verschil tussen een glas frisdrank en een volkoren boterham.

Gezonde koolhydraatbronnen leveren naast energie ook voedingsstoffen zoals vezels, vitamines en mineralen. Voorbeelden zijn:

• volkorenbrood en volkoren graanproducten;
• peulvruchten;
• groente;
• fruit;
• magere en halfvolle zuivel.

De kwaliteit van de koolhydraatbron is dus minstens zo belangrijk als de totale hoeveelheid koolhydraten.

Een goed low-carbmenu draait daarom niet om het gedachteloos verwijderen van alle koolhydraten. Het gaat om bewuste porties, voedzame keuzes en een verdeling die past bij de klant.

Vier veelgemaakte fouten bij koolhydraatarm eten

1. Alle koolhydraten verwijderen

Wanneer ook fruit, peulvruchten en volkorenproducten volledig verdwijnen, kan het voedingspatroon onnodig eenzijdig worden. Een koolhydraatarm voedingsschema hoeft niet koolhydraatloos te zijn.

2. Koolhydraten vervangen door veel verzadigd vet

Minder brood en aardappelen eten, maar vervolgens grote hoeveelheden kaas, boter, vet vlees en room toevoegen, maakt een menu niet automatisch gezonder.

Afhankelijk van de invulling kan een koolhydraatarm dieet veel verzadigd vet bevatten. Het advies is om verzadigde vetten zo veel mogelijk te vervangen door onverzadigde vetten, bijvoorbeeld uit noten, zaden, plantaardige olie en vis.

3. Te weinig vezels eten

Bij het sterk verminderen van brood, volkoren granen, fruit en peulvruchten kan ook de vezelinname dalen. Daarnaast kunnen voedingsstoffen zoals jodium, bepaalde B-vitamines, magnesium, calcium en ijzer aandacht nodig hebben. Brood is in Nederland bijvoorbeeld een belangrijke bron van jodium.

4. Iedere klant hetzelfde schema geven

De ene klant sport vijf keer per week, terwijl de andere nauwelijks beweegt. De ene klant kookt graag uitgebreid en de andere wil alleen snelle maaltijden.

Een standaard lijstje met toegestane en verboden producten houdt daar geen rekening mee. Juist de persoonlijke afstemming maakt voedingsbegeleiding waardevol.

Zo bepaal je als coach of low carb geschikt is

Begin niet direct met het kiezen van een menutype. Breng eerst de situatie van de klant in kaart.

Bespreek onder andere:

• Wat is het concrete doel?
• Hoe ziet het huidige voedingspatroon eruit?
• Hoeveel en hoe intensief sport de klant?
• Welke maaltijden vindt iemand lekker?
• Hoeveel tijd is er om eten te bereiden?
• Zijn er allergieën, intoleranties, aandoeningen of medicijnen?
• Is dit voedingspatroon ook tijdens werk en sociale momenten haalbaar?

Op basis daarvan kun je bepalen of een koolhydraatarm voedingsschema echt aansluit of dat een ander voedingspatroon logischer is.

Koolhydraatarme voedingsschema’s aanbieden met BenFit

Binnen BenFit is Low Carb een apart menutype. Het programma is koolhydraatarm, maar niet volledig koolhydraatvrij. Er wordt minder gebruikgemaakt van brood, rijst, pasta en aardappelen en de maaltijden bevatten onder andere vaker salades en andere passende alternatieven. Het BenFit-menu streeft naar minder dan 40 energieprocent koolhydraten.

Als coach stel je op basis van de gegevens, doelen en voorkeuren van je klant een gepersonaliseerd voedingsplan samen. BenFit genereert binnen enkele minuten een compleet plan, terwijl jij als coach de regie houdt over de begeleiding.

Zo hoef je niet ieder gerecht en iedere voedingswaarde handmatig uit te rekenen. Je houdt meer tijd over voor het onderdeel waar jouw persoonlijke waarde zit: het coachen, motiveren en helpen volhouden.

Conclusie: kijk verder dan alleen de koolhydraten

Een koolhydraatarm voedingsschema kan voor sommige klanten een passende en praktische aanpak zijn. Het is alleen geen wondermiddel en ook niet automatisch gezonder dan ieder ander voedingspatroon.

Kijk als coach daarom verder dan het label low carb. Let op de kwaliteit van de producten, voldoende vezels, gezonde vetten, de trainingsbelasting en vooral op de haalbaarheid voor de klant.

Een persoonlijk voedingsplan hoort zich aan te passen aan de klant — niet andersom.

 

 

WORD DE COACH DIE VERSCHIL MAAKT
BenFit is dé voedings- en lifestyleapp waarmee jij eenvoudig complete menu’s en coaching aanbiedt aan je klanten. Je hebt alle tools in handen om slimmer te werken, meer impact te maken en je deelnemers blijvend resultaat te bieden. 
Ontdek onze app tijdens een online demo